Gizli şəkildə inkişaf edən və çox vaxt heç bir əlamət göstərmədən sümüklərin zəifləməsinə yol açan **Osteoporoz (sümük əriməsi)**, yaşlılıq dövründə fəqərə və bud sümüyü boynu sınıqlarının ən böyük səbəbidir. Pasiyentlər çox vaxt sümük əriməsi zamanı idman etməkdən qorxurlar, lakin **düzgün seçilmiş və dərəcəli yükdaşıyan reabilitasiya idmanları sümük sıxlığını artırmağın yeganə təbii yoludur**. Bakının 6 filialında sümük sağlamlığını qorumaq və sınıqların qarşısını almaq üçün peşəkar reabilitasiya proqramları tətbiq edirik.
Osteoporoz Nədir və Necə İnkişaf Edir?
Sümüklərimiz canlı toxumalardır; onlar daim yenilənir — köhnə sümük toxuması daşılır və yerinə yenisi yaranır. Təxminən 30 yaşdan sonra sümük daşılması sümük yaranmasından daha sürətli baş verir. Sümük kütləsinin kritik həddə qədər azalması, sümüyün mikromemarlıq strukturunun pozulması və asanlıqla qırıla bilən vəziyyətə gəlməsi **Osteoporoz** adlanır.
Osteoporozun Səbəbləri və Risk Faktorları
- Cinsiyyət və yaş: Xüsusilə menopozdan sonrakı dövrdə qadınlarda estrogen hormonunun azalması sümük əriməsini sürətləndirir.
- Hərəkətsiz həyat tərzi: Fiziki aktivliyin az olması sümüklərin zəifləməsinə səbəb olur.
- Kalsium, D vitamini və zülal baxımından kasıb qidalanma.
- Siqaret və spirtli içki qəbulu.
- Genetik meyllilik (ailədə osteoporoz və ya bud sümüyü qırışı tarixçəsi).
Osteoporoz Zamanı İdman və Fizioterapiyanın Rolu
Sümükləri möhkəmləndirmək üçün onlara mexaniki təzyiq (yük) düşmə"lidir. İdman zamanı əzələlərin sümüyü çəkməsi sümük istehsalını stimullaşdırır. Reabilitasiya proqramımızda aşağıdakı məşq növlərini tətbiq edirik:
- Yükdaşıyan Məşqlər (Weight-Bearing): Bədən çəkisinə qarşı edilən sürətli gəzinti, pilləkən çıxmaq, yüngül aerobika.
- Müqavimət Məşqləri (Resistance Training): Elastik lentlər və ya yüngül qantellərlə əzələ gücünü artıraraq sümükləri qoruyan məşqlər.
- Müvazinət və Koordinasiya Məşqləri: Yaşlı pasiyentlərdə yıxılma riskini və nəticədə yarana biləcək sınıqları önləmək üçün xüsusi balans taxtaları ilə işləyirik.
- Postural Korreksiya: Kürəyin önə əyilməsinin (kifoz) qarşısını almaq üçün qamət idmanları.
xəə Sümüklərinizi Möhkəmləndirin!
Sümük əriməsi diaqnozunuz varsa, hansı hərəkətlərin sizə uyğun olduğunu öyrənmək və yıxılma riskini azaltmaq üçün Bakının 6 filialında Ramazan Nəsirli komandasına müraciət edin.
📅 İndi Qəbula YazılTez-Tez Verilən Suallar
Osteoporoz zamanı hansı hərəkətlər qadağandır?
Osteoporozu olan pasiyentlərin onurğanı çox önə əyən (məsələn, yerdən nəsə götürmək üçün beli bükmək), kəskin onurğa fırlanmaları tələb edən idmanlardan və ağır yük qaldırmaqdan qaçması lazımdır. Bu hərəkətlər fəqərə sınıqlarına yol aça bilər.
Sümük sıxlığını təbii yollarla necə artırmaq olar?
Kalsium və D vitamini ilə zəngin qidalanma, günəş şüası qəbul etmək və ən əsası sümüklərə ağırlıq salan idmanlar (məsələn, sürətli gəzinti, pilləkən çıxmaq, yüngül çəkilərlə güc məşqləri) sümük hüceyrələrini (osteoblastları) aktivləşdirərək sümük kütləsini artırır.
