Yaş artdıqca və ya artıq çəki, travmalar səbəbindən ən çox yük düşə"n oynaqlarımızdan biri olan diz oynağında degenerativ dəyişikliklər başlayır. Xalq arasında **kirəcləşmə**, tibdə isə **Diz Artrozu (Gonartroz)** adlanan bu problem, dizdə qığırdaq toxumasının tədricən aşınması və itirilməsi ilə xarakterizə olunur. Pasiyentlərin ən böyük qorxusu diz protezi əməliyyatıdır, lakin **fizioterapiya, oynaq mobilizasiyası və reabilitasiya idmanları ilə əməliyyatı tamamilə əngəlləmək olar**.
Diz Artrozu Necə Yaranır?
Diz oynağını təşkil edən sümüklərin ucları sürüşkən"n və hamar qığırdaq təbəqəsi ilə örtülmüəxdür. Bu qığırdaq hərəkət zamanı sürtünməni azaldır. Yaş, genetik faktorlar, diz zədələnmələri və ya həddindən artıq çəki qığırdağın elastikliyini itirməsinə və aşınmasına səbəb olur. Nəticədə sümüklər bir-birinə sürtünür, oynaq ətrafında yeni sümük çıxıntıları (osteofitlər) yaranır və oynaq hərəkətliliyi məhdudlağır.
Diz Kirəcləşməsinin Əsas Əlamətləri
- Hərəkət zamanı ağrı: Pilləkənlərlə qalxıb-enərkən, yuxarı qalxarkən və ya uzun müddət oturduqdan sonra ayaşa duranda artan ağrılar.
- Səhər sərtliyi: Səhərlər yuxudan duranda dizdə olan gərginlik və hərəkət məhdudiyyəti (adətən 30 dəqiqədən az çəkir).
- Şişkinlik: Oynaq daxili mayenin artmasına başlı olaraq dizdə ödem və şişkinlik.
- Xırtıltı səsi (krepitasiya): Diz bükülüb açılarkən oynaqdan səs gəlməsi.
Əməliyyatsız Diz Artrozu Müalicəsi
Klinikamızda diz artrozunun müalicəsində aşağıdakı hərtərəfli reabilitasiya protokollarını tətbiq edirik:
- Kvadriseps (Bud) Əzələlərinin Gücləndirilməsi: Diz oynağına düşə"n yükü azaltmağın ən effektiv yolu budun ön əzələlərini xüsusi idmanlarla gücləndirməkdir.
- Manual Terapiya və Oynaq Dartması: Oynaq daxili təzyiqi azaltmaq, oynaq kapsulunu rahatlatmaq və hərəkət amplitudasını bərpa etmək üçün xüsusi manual dartma texnikaları.
- Fizioterapiya Cihazları: Yüksək intensivlikli lazer (HIL), ultrasəs və ağrıkəsici cərəyanlar (TENS) vasitəsilə dizdəki ödem və iltihabı azaldırıq.
- Daban və Pəncə Korreksiyası: Ayaq basışında problem varsa (düztabanlıq, valgus), dabanlıqlar vasitəsilə dərəcəli yük paylanmasını nizamlayırıq.
xəə Diz Protezi Əməliyyatına Tələsməyin!
Dizlərinizdə kirəcləşmə diaqnozu varsa, erkən mərhələdə fizioterapiya ilə protez əməliyyatının qarşısını ala bilərsiniz. Bakının 6 filialında xidmətinizdəyik.
📅 İndi Qəbula YazılTez-Tez Verilən Suallar
Diz kirəcləşməsi (artroz) geri qaytarıla bilər?
Aşınmış qığırdağı tamamilə əvvəlki orijinal vəziyyətinə gətirmək mümkün deyil. Lakin fizioterapiya və reabilitasiya ilə aşınma prosesini tamamilə dayandırmaq, ağrıları yox etmək və diz əzələlərini gücləndirərək əməliyyat (protez) ehtiyacını tamamilə aradan qaldırmaq mümkündür.
Diz artrozu zamanı yerimək olar?
Bəli. Ağrı kəskin mərhələdə olmadıqda, uyğun ortopedik ayaqqabı ilə gündəlik yüngül gəzintilər oynaq mayesinin dövranını stimullaşdırır və qığırdaqların bəslənməsini təmin edir. Lakin həddindən artıq yük daşımaq və dizləri çox bükmək zərərlidir.
